Handelsnaam vs bedrijfsnaam: Wat is het verschil?

Een handelsnaam is de naam waaronder je onderneming naar buiten treedt en zaken doet. Bedrijfsnaam is vooral een algemene term die mensen gebruiken voor de naam van een bedrijf, maar juridisch draait het in Nederland om de handelsnaam.

Je kunt één onderneming bovendien onder meerdere handelsnamen laten werken. Dat betekent niet dat je automatisch meerdere ondernemingen hebt, want verschillende handelsnamen kunnen bij dezelfde inschrijving in het Handelsregister horen.

Handelsnaam en bedrijfsnaam in één overzicht

De termen handelsnaam en bedrijfsnaam worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Toch is vooral het begrip handelsnaam juridisch belangrijk.

Als iemand vraagt naar je bedrijfsnaam, bedoelt diegene meestal simpelweg de naam waarmee klanten je bedrijf kennen. Bij juridische vragen over het gebruik en beschermen van die naam is handelsnaam de belangrijkere term.

Wat is een handelsnaam?

De Handelsnaamwet omschrijft een handelsnaam als de naam waaronder een onderneming wordt gedreven. Het gaat dus om de naam waarmee je onderneming daadwerkelijk naar buiten treedt.

Stel dat je een eenmanszaak begint en je werkzaamheden uitvoert onder de naam Jansen Webdesign. Jansen Webdesign is dan de handelsnaam waaronder klanten jouw onderneming kennen.

Een handelsnaam kan onder andere zichtbaar zijn op:

• je website;
• offertes;
• facturen;
• bedrijfsauto;
• winkelpand;
• advertenties;
• zakelijke e-mails;
• socialmediaprofielen.

Het daadwerkelijke gebruik van de naam is belangrijk. Een handelsnaam is namelijk meer dan alleen een leuke naam die je ooit hebt bedacht.

Wat bedoelen we met een bedrijfsnaam?

Bedrijfsnaam is een veelgebruikte term, maar heeft niet dezelfde juridische betekenis als handelsnaam. Mensen gebruiken bedrijfsnaam meestal als algemene omschrijving voor de naam van een onderneming.

Als iemand vraagt: “Wat is je bedrijfsnaam?”, kun je daarom meestal gewoon de handelsnaam noemen waarmee je bedrijf bekendstaat. In alledaagse gesprekken levert het verschil weinig problemen op.

Het onderscheid wordt belangrijker wanneer je een naam wilt registreren, gebruiken of beschermen. Dan moet je weten of het daadwerkelijk om een handelsnaam, statutaire naam of merk gaat.

Handelsnaam, statutaire naam en merk zijn niet hetzelfde

Hier ontstaat vaak verwarring. Eén onderneming kan namelijk met verschillende soorten namen te maken krijgen.

Neem als fictief voorbeeld:

Statutaire naam: Voorbeeld Retail B.V.
Handelsnaam: Huis & Sfeer
Merk: NOVARO

Deze drie namen kunnen bij hetzelfde bedrijf horen, maar hebben een andere functie.

Een merk kan worden geregistreerd bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom, oftewel BOIP. Daarmee krijg je niet automatisch hetzelfde soort recht als bij een handelsnaam.

Mag je handelsnaam anders zijn dan je officiële naam?

Dat kan. Een onderneming hoeft niet altijd onder precies dezelfde naam naar buiten te treden als de officiële naam van de rechtspersoon.

Stel dat Voorbeeld E-commerce B.V. een webshop exploiteert onder de handelsnaam WoonPlein. Voor klanten kan vooral WoonPlein zichtbaar zijn, terwijl de bv de rechtspersoon achter de onderneming is.

Op bepaalde documenten en plekken kunnen wel regels gelden over welke bedrijfsgegevens je moet vermelden. Een commerciële handelsnaam vervangt dus niet automatisch alle officiële gegevens van de onderneming.

Kan een eenmanszaak een handelsnaam hebben?

Ja. Ook een eenmanszaak kan onder een handelsnaam naar buiten treden.

Je hoeft je onderneming dus niet noodzakelijk naar jezelf te noemen. Iemand die Sophie de Jong heet, kan bijvoorbeeld een eenmanszaak hebben die handelt onder Studio Buitenlicht.

Een eenmanszaak is de rechtsvorm en Studio Buitenlicht is in dat voorbeeld de handelsnaam. Dat zijn twee verschillende onderdelen van dezelfde onderneming.

Twijfel je nog over de rechtsvorm zelf? Lees dan ook het verschil tussen een BV en eenmanszaak.

Kun je meerdere handelsnamen hebben?

Ja, één onderneming kan meerdere handelsnamen gebruiken. Dat kan handig zijn wanneer je verschillende activiteiten onder aparte namen naar buiten wilt brengen.

Stel dat één onderneming drie websites exploiteert:

WoonKompas voor wonen
KlusKompas voor klussen
TuinKompas voor tuinieren

Deze namen kunnen handelsnamen van dezelfde onderneming zijn. Je hoeft dus niet automatisch voor iedere handelsnaam een compleet nieuwe onderneming te starten.

Het is wel belangrijk dat je administratie en communicatie duidelijk blijven. Klanten moeten kunnen begrijpen met welke onderneming ze daadwerkelijk zakendoen.

Wanneer is een extra handelsnaam handig?

Een extra handelsnaam kan logisch zijn wanneer activiteiten sterk van elkaar verschillen. Een administratiekantoor en een webshop onder exact dezelfde commerciële naam presenteren is bijvoorbeeld niet altijd handig.

Ook bij meerdere websites of concepten kan een aparte handelsnaam duidelijkheid geven. Je kunt dan verschillende merken naar buiten brengen terwijl de activiteiten achter de schermen binnen dezelfde onderneming vallen.

Een extra handelsnaam is alleen niet automatisch de beste oplossing. Kijk ook naar aansprakelijkheid, administratie, positionering en eventuele merkrechten voordat je verschillende activiteiten onder één onderneming samenbrengt.

Welke regels gelden voor een handelsnaam?

Je kunt niet zomaar iedere naam als handelsnaam gebruiken. De Handelsnaamwet stelt grenzen aan namen die bijvoorbeeld verwarring kunnen veroorzaken.

Een handelsnaam mag onder andere niet zo sterk lijken op een bestaande handelsnaam dat hierdoor, gelet op de omstandigheden, verwarring bij het publiek te verwachten is. Daarbij kunnen zaken zoals de activiteiten en het werkgebied een rol spelen.

Ook mag een handelsnaam geen verkeerde indruk geven over de rechtsvorm. Je kunt dus niet zomaar een naam gebruiken waardoor het lijkt alsof je bijvoorbeeld een bv hebt terwijl dat niet het geval is.

Wanneer lijken twee handelsnamen te veel op elkaar?

Dat hangt niet alleen af van de spelling. Twee namen kunnen verschillen en toch zoveel op elkaar lijken dat verwarring ontstaat.

Stel bijvoorbeeld dat er al een onderneming bestaat onder Tuinadvies De Vries. Een nieuw bedrijf in hetzelfde gebied met dezelfde soort diensten kiest vervolgens De Vries Tuinadvies.

Alleen de woorden omdraaien maakt de namen niet automatisch voldoende verschillend. Je moet kijken naar het totaalbeeld en de kans dat klanten denken dat de ondernemingen bij elkaar horen.

Controleer een handelsnaam voordat je hem gebruikt

Heb je een bedrijfsnaam bedacht? Controleer de naam voordat je een website, logo, drukwerk en andere materialen laat maken.

Begin met zoeken in het Handelsregister. Kijk niet alleen naar exact dezelfde naam, maar ook naar namen die erop lijken.

Controleer daarnaast:

• vergelijkbare handelsnamen;
• activiteiten van bestaande bedrijven;
• relevante merken;
• beschikbare domeinnamen;
• socialmedia-accounts.

Voor merken kun je ook het BOIP Merkenregister controleren. Een vrije handelsnaam betekent namelijk niet automatisch dat er geen bestaand merkrecht is waarmee je rekening moet houden.

Is inschrijven bij KVK genoeg om je handelsnaam te beschermen?

Een registratie in het Handelsregister is belangrijk, maar handelsnaambescherming draait niet alleen om wie een naam als eerste bij KVK heeft toegevoegd. Het daadwerkelijke gebruik van een handelsnaam speelt een belangrijke rol.

Daarom moet je voorzichtig zijn met de gedachte dat een beschikbare naam in het Handelsregister automatisch volledig veilig is. Er kunnen bijvoorbeeld oudere handelsnaamrechten of merkrechten bestaan die relevant zijn.

Zie een KVK-controle daarom als een belangrijke stap, maar niet als een garantie dat je nooit een conflict over de naam kunt krijgen.

Is een handelsnaam hetzelfde als een merknaam?

Nee. Handelsnamen en merken beschermen verschillende dingen en vallen onder verschillende regels.

Een handelsnaam onderscheidt een onderneming, terwijl een merk wordt gebruikt om producten of diensten te onderscheiden. Een bedrijfsnaam kan in de praktijk wel zowel als handelsnaam als geregistreerd merk worden gebruikt.

Stel dat je webshop BuitenBlij heet en je verkoopt producten onder dezelfde naam. BuitenBlij kan dan als handelsnaam worden gebruikt en daarnaast als merk worden geregistreerd als aan de voorwaarden wordt voldaan.

Wat gebeurt er als je bedrijfsnaam verandert?

Een onderneming kan later een andere handelsnaam gaan gebruiken of een extra handelsnaam toevoegen. Denk bijvoorbeeld aan een bedrijf dat zijn positionering verandert of verschillende activiteiten onder aparte namen gaat aanbieden.

Controleer bij een naamswijziging ook alle plekken waar de oude naam wordt gebruikt. Denk aan je website, facturen, e-mail, betaalgegevens, contracten, Google Bedrijfsprofiel en andere zakelijke vermeldingen.

Een naamswijziging is daardoor meer dan alleen een aanpassing bij KVK. Vooral bij een bekend bedrijf moet je voorkomen dat klanten ineens niet meer begrijpen dat de oude en nieuwe naam bij dezelfde onderneming horen.

Eerst de naam bedenken, daarna controleren

Begin met een naam die past bij je activiteiten, doelgroep en plannen voor de toekomst. Met onze Nederlandse bedrijfsnaam generator kun je verschillende richtingen ontdekken wanneer je nog geen goede naam hebt.

Heb je een shortlist gemaakt, controleer dan handelsnamen, merken en domeinnamen. Leg een naam pas definitief vast wanneer je voldoende hebt onderzocht of je hem kunt gebruiken.

Kies bewust welke naam je gebruikt

In dagelijks taalgebruik betekenen bedrijfsnaam en handelsnaam vaak ongeveer hetzelfde, maar juridisch is handelsnaam het belangrijkste begrip. Het is de naam waaronder je onderneming naar buiten treedt en zaken doet.

Maak daarnaast onderscheid tussen je handelsnaam, eventuele statutaire naam en merknaam. Vooral wanneer je een nieuw bedrijf of merk opbouwt, voorkomt dat later verwarring over registratie, gebruik en bescherming.