Een addendum is een aanvulling op een bestaand document. Bij een contract wordt een addendum vaak gebruikt om nieuwe of gewijzigde afspraken vast te leggen zonder het hele contract opnieuw op te stellen. Denk aan een wijziging van salaris, functie, arbeidsduur of andere zakelijke afspraken.
Je komt het woord addendum vooral tegen bij contracten en arbeidsovereenkomsten. Het oorspronkelijke document blijft daarbij belangrijk. Het addendum legt vast wat later is toegevoegd of veranderd.
BETEKENIS
Addendum = een aanvulling, toevoeging of bijvoegsel bij een bestaand document. Het meervoud van addendum is addenda.
Wat betekent addendum?
Een addendum is een document dat iets toevoegt aan een document dat al bestaat.
Het woord komt uit het Latijn en betekent letterlijk ongeveer wat toegevoegd moet worden. In het Nederlands worden woorden als aanvulling, toevoeging, bijlage, bijvoegsel en supplement als verwante betekenissen gebruikt.
In een zakelijke omgeving gaat het vaak om een aanvulling op een overeenkomst.
Stel dat twee bedrijven een contract hebben gesloten voor een samenwerking van drie jaar. Een jaar later spreken ze een andere prijs af. In plaats van het volledige contract opnieuw te maken, kunnen ze die nieuwe afspraak apart vastleggen in een addendum.
Het addendum hoort vervolgens bij de bestaande overeenkomst.
Voorbeeld van een addendum bij een arbeidsovereenkomst
Een duidelijk voorbeeld vinden we bij een arbeidsovereenkomst.
Stel dat een werknemer dit in zijn contract heeft staan:
| Oorspronkelijke afspraak | |
|---|---|
| Functie | Marketeer |
| Salaris | €3.200 bruto per maand |
| Arbeidsduur | 40 uur per week |
Een jaar later krijgt de werknemer promotie.
De nieuwe afspraken zijn:
| Nieuwe afspraak | |
|---|---|
| Functie | Senior marketeer |
| Salaris | €3.700 bruto per maand |
| Arbeidsduur | 40 uur per week |
Werkgever en werknemer kunnen de gewijzigde functie en het nieuwe salaris in een addendum vastleggen. De andere afspraken uit de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst hoeven daardoor niet allemaal opnieuw te worden uitgeschreven.
Een modeladdendum van de Werkgeverslijn werkt volgens hetzelfde principe. Het verwijst naar de bestaande arbeidsovereenkomst en biedt ruimte voor wijzigingen in onder andere functie, arbeidsduur, werkdagen en arbeidsvoorwaarden.
[AFBEELDING 1: links een bestaande arbeidsovereenkomst met functie marketeer, salaris €3.200 en 40 uur. Rechts hetzelfde contract met een aanvullend document eraan gekoppeld: functie senior marketeer en salaris €3.700. Laat visueel zien dat het oorspronkelijke contract blijft bestaan en het addendum alleen nieuwe afspraken toevoegt.]
Wanneer gebruik je een addendum?
Een addendum is vooral handig wanneer een bestaande overeenkomst grotendeels hetzelfde blijft, maar je één of meerdere afspraken wilt toevoegen of wijzigen.
Een andere functie
Een werknemer wordt bijvoorbeeld teamleider. In een addendum kun je de nieuwe functie en eventueel bijbehorende voorwaarden vastleggen.
Een salariswijziging
Werkgever en werknemer maken een nieuwe salarisafspraak. Deze wijziging kan schriftelijk aan de bestaande afspraken worden toegevoegd.
Meer of minder werken
Iemand gaat bijvoorbeeld van 40 naar 32 uur per week. In een modeladdendum van de Werkgeverslijn wordt een wijziging van de arbeidsduur expliciet als voorbeeld genoemd.
Andere werkdagen of werktijden
Ook een structurele wijziging van werkdagen of werktijden kan aanleiding zijn om afspraken opnieuw schriftelijk vast te leggen.
Nieuwe zakelijke afspraken
Addenda zijn niet beperkt tot arbeidsovereenkomsten.
Twee bedrijven kunnen tijdens een lopende samenwerking bijvoorbeeld nieuwe afspraken maken over prijzen, diensten, verantwoordelijkheden of de duur van de samenwerking.
Het addendum beschrijft dan welke afspraken worden toegevoegd of aangepast.
Addendum of een nieuw contract?
Je hoeft niet bij iedere wijziging een volledig nieuw contract op te stellen.
Als het grootste deel van de oorspronkelijke afspraken hetzelfde blijft, kan een addendum overzichtelijk zijn.
Bijvoorbeeld:
Bestaand contract: 15 afspraken
Wijziging: alleen salaris verandert
Dan kan het praktisch zijn om alleen die wijziging vast te leggen.
Veranderen bijna alle belangrijke afspraken? Dan kan een nieuwe overeenkomst overzichtelijker zijn.
Welke oplossing juridisch geschikt is, hangt af van de situatie, het bestaande contract en de afspraken tussen de betrokken partijen. Bij belangrijke contractwijzigingen kan juridisch advies daarom verstandig zijn.
Wat is het verschil tussen een addendum en een bijlage?
Een addendum en een bijlage kunnen allebei aan een ander document worden toegevoegd. Toch worden de woorden niet altijd op precies dezelfde manier gebruikt.
| Addendum | Bijlage |
|---|---|
| Is een aanvulling of toevoeging | Is een document dat ergens bij hoort |
| Kan afspraken toevoegen of wijzigen | Kan alleen extra informatie bevatten |
| Verwijst meestal naar een bestaand document | Kan bijvoorbeeld een prijslijst of specificatie zijn |
| Wordt onderdeel van de documentatie rond de oorspronkelijke afspraken | Hoeft bestaande afspraken niet te veranderen |
Een prijslijst bij een overeenkomst kan bijvoorbeeld gewoon een bijlage zijn.
Spreken twee partijen later af dat de prijs uit hun bestaande overeenkomst verandert? Dan kan die nieuwe afspraak in een addendum worden vastgelegd.
Het onderscheid is niet absoluut. Een addendum kan namelijk zelf als bijlage aan een bestaand contract worden toegevoegd. Bijlage zegt vooral iets over de plek van een document, terwijl addendum benadrukt dat er iets wordt aangevuld of toegevoegd.
Wat staat er in een addendum?
De precieze inhoud hangt af van wat je wilt wijzigen.
Bij een zakelijk addendum wil je in ieder geval duidelijk maken welk bestaand document wordt aangevuld en welke afspraak verandert.
Een addendum kan bijvoorbeeld bevatten:
✓ namen van de betrokken partijen
✓ verwijzing naar het oorspronkelijke contract
✓ datum van de oorspronkelijke overeenkomst
✓ bestaande afspraak die wordt gewijzigd
✓ nieuwe of aanvullende afspraak
✓ ingangsdatum van de wijziging
✓ bepaling over de overige bestaande afspraken
✓ datum en ondertekening, waar dat passend of vereist is
In het model van de Werkgeverslijn staat bijvoorbeeld expliciet dat de overige bepalingen uit de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst van toepassing blijven.
Dat voorkomt onduidelijkheid over afspraken die helemaal niet gewijzigd moesten worden.
Moet een addendum worden ondertekend?
Bij een addendum waarmee contractuele afspraken worden aangepast, is het belangrijk dat duidelijk is dat de betrokken partijen met de nieuwe afspraken instemmen.
In de praktijk wordt een addendum daarom vaak schriftelijk vastgelegd en door beide partijen ondertekend. Het model voor een addendum bij een arbeidsovereenkomst van de Werkgeverslijn bevat bijvoorbeeld een handtekening voor zowel werkgever als werknemer. Na ondertekening maakt het addendum volgens dat model onderdeel uit van de arbeidsovereenkomst.
Dat betekent niet dat je voor iedere situatie simpelweg kunt stellen:
Geen handtekening = addendum ongeldig.
Of een afspraak rechtsgeldig is, hangt af van de soort overeenkomst, de gemaakte afspraken en eventuele wettelijke vormvereisten.
Gebruik je een addendum voor belangrijke juridische of financiële afspraken? Zorg dan dat je controleert welke eisen in jouw situatie gelden.
Hoe ziet een addendum eruit?
Een eenvoudig addendum bij een arbeidsovereenkomst zou er bijvoorbeeld zo uit kunnen zien:
Addendum bij arbeidsovereenkomst
Werkgever en werknemer zijn overeengekomen dat werknemer vanaf 1 januari 2027 werkzaam is in de functie van senior marketeer.
Het bruto maandsalaris bedraagt vanaf deze datum €3.700.
Alle overige afspraken uit de bestaande arbeidsovereenkomst blijven ongewijzigd.
Daaronder kunnen de datum en gegevens van de betrokken partijen worden opgenomen.
Let op: dit is alleen een eenvoudig voorbeeld om te laten zien hoe een addendum kan werken. Het is geen juridisch model dat je zonder controle voor iedere overeenkomst kunt gebruiken.
Een addendum vervangt niet automatisch het oorspronkelijke contract
Dit is een belangrijk verschil.
Als je een addendum toevoegt, verdwijnt het oorspronkelijke contract meestal niet zomaar.
Stel dat in de arbeidsovereenkomst staat:
Salaris: €3.200
En in een later overeengekomen addendum:
Vanaf 1 januari 2027 bedraagt het salaris €3.700
Dan moet je beide documenten samen bekijken om te weten welke afspraken gelden.
Het model van de Werkgeverslijn maakt dit ook duidelijk. Het addendum wordt aan de bestaande arbeidsovereenkomst gehecht, terwijl de overige bepalingen uit die overeenkomst van toepassing blijven.
Bewaar het oorspronkelijke document en het bijbehorende addendum daarom bij elkaar.